استراتژي هاي ليزينگ در مواجه با فرصت ها و تهديدها نقاط قوت و ضعف
یکی از مشخصه های محیط در چند دهه اخیر هرچه بیشتر رقابتی شدن آن است . همراه با شدید شدن رقابت در صحنه بازار تصمیمگیری و سیاستگذاری برای بقا یا پیروزی در این صحنه پیچیده تر شده است و مدیران و سیاستگذاران هر صنعتی روز به روز بیشتر متوجه این حقیقت شده اند که برنامه های کوتاه مدت و کوشش های پراکنده جزء به جزء برای حل مسائل پیچیده کافی نیست . امروزه برنامه ریزی همه جانبه و وسیع تری لازم است به نحوی که استراتژی های هماهنگ شده ای را برای پرورش فضای سازمانی و صنعت ، روش های کار، روابط افراد، نظام های ارتباطی واطلاعاتی دربرداشته و با شرایط والزامات قابل پیش بینی وغیرقابل پیش بینی سال های آینده منطبق و سازگار باشد. (Beckhard ،1991) امروزدر صنعت لیزینگ کشورمان نیز با محیطی پویا و پیچیده مواجه هستیم. توسعه روزافزون شرکت های لیزینگ بزرگ وکوچک ودولتی وخصوصی و بهبود در نوع ونحوه خدمت رسانی آنها، گسترش روزافزون موسسات ونهادهای مالی واعتباری ارائه دهنده خدمات مشابه ، پیشرفت های فزاینده تکنولوژی درصنعت خدمات مالی وقوانین ومقررات دولتی جوی رقابتی وخاص را پیش روی هریک از این سازمان ها دراین صنعت قرارداده است.امروز شرکت های لیزینگ نیز برای هریک از وظایف وفرآیندهای عادی خود نیازمند چالش بیشتری هستند و برنامه ریزی وتصمیمگیری دراین شرایط مستلزم نگرش عمیق و جدی به محیط داخلی وخارجی موجود درآن هستند . برنامه ریزی ها و تصمیم گیری های درونگرا و کوتاه مدت نه تنها مشکلی را از صنعت و شرکت های فعال درآن حل نمی کند بلکه ممکن است خود مولد مشکلات عدیده ای در بلندمدت شود . به عبارت دیگر اکتفا کردن به مسکن های کوتاه مدت برای این صنعت، غیرممکن شده وحتی خطر اضمحلال ورو به زوال رفتن (آنتروپی)را نیز در پی دارد.لذا درچنین محیطی نه تنها هریک از شرکت های فعال در این صنعت نیازمند بررسی دقیق و مستمر محیط داخلی وخارجی خودو شناسایی نقاط قوت و ضعف وفرصت ها و تهدیدها هستند بلکه سیاستگذاران این صنعت نیز نیازمندآن هستند تا براساس آن بتوانند جهت گیری صنعت را در آینده معین و صنعت را در مقابل تغییر وتحولات مجهزسازند.با عنایت به مطالب فوق هدف این تحقیق «تدوین استراتژی های صنعت لیزینگ در مواجهه با فرصت ها و تهدیدها : با استفاده از تکنیکSWOT در برنامه ریزی استراتژیک» است . در واقع استراتژی چارچوبی است که برنامه ها، سیاست ها و تصمیمات مدیران و سیاستگذاران صنعت را در جهت نیل به هدف ها و مقاصد صنعت هدایت می کند.در این راستا در مقاله حاضر باتوجه به اهمیت تدوین استراتژی جهت رشد وثبات در صنعت لیزینگ، ابتدا تکنیک SWOT وسپس متدولوژی تحقیق بیان شده است. در ادامه با تشریح یافته های تحقیق براساس داده های به دست آمده از مطالعات کتابخانه ای ومصاحبه با خبرگان این صنعت به تدوین ماتریسSWOT صنعت لیزینگ کشور پرداخته می شود. در پایان ضمن بررسی نتایج تحقیق استراتژی های تدوین شده برای صنعت لیزینگ کشور ارائه می شود.

مقدمه
در میان بسیاری از ابزارهای مدیریت استراتژیک ، تکنیک SWOT از شهرت و کاربرد بیشتری در بین محققان و نظریه پردازان مدیریت استراتژیک در بین دهه های قبل برخوردار بوده است.اززمان معرفی این تکنیک در سال 1969 به وسیله محققان دانشگاه ها روارد( لیرند و همکارانش، 1991)، تکنیک SWOT دردهه 1970به دلیل مفروضات بدیهی و موجه آن به سرعت شهرت یافت که مدیران می توانستند با در نظرگرفتن محیط بیرونی منابع داخلی و را برنامه ریزی کنند. بعد ازآن پورتر(1980) با ارائه پنج نیروی رقابتی خود ، باعث معروفیت و شهرت بیشتر تکنیک SWOT شد. در دهه 1990 بارنی تکنیک SWOT را با ارتباط دادن بین منابع داخلی و مزیت رقابتی پایدار بازنگری کرد . (بارنی، 1991) این تکنیک معروفیت وکاربرد خود را در قرن جدید نیز از دست نداده است به طوری که در بسیاری از شرکت ها وسازمان ها برای برنامه ریزی های استراتژیک یکی از تکنیکهای ضروری به شمار می رود. ماتریس SWOT یکی از ابزارهای مهمی است که مدیران به وسیله آن اطلاعات را مقایسه میکنند و می توانند با استفاده از آن چهار نوع استراتژی ارائه کنند:
استراتژی های SO، استراتژی های WO، استراتژی های ST و استراتژی های WT. در اجرای استراتژی SO سیاستگذار می کوشد از فرصت های خارجی بهره برداری کند. به عبارت دیگر هدف این است که با استفاده از نقاط قوت از رویدادها وروندهای خارجی بهره برداری کنند. معمولاً برای رسیدن به چنین موقعیتی از استراتژی های ST،WO یا WT استفاده می کنند تا به آنجا برسند که بتوانند از استراتژی های SO استفاده کنند.
هدف استراتژی های WO این است که با بهره برداری از فرصت های موجود در محیط خارج بتوان نقاط ضعف داخلی را بهبود بخشید. گاهی در محیط فرصت های بسیار مناسبی وجود دارد ولی به سبب داشتن ضعف داخلی نمی توان از این فرصت ها بهره برداری کرد.
در اجرای استراتژی های ST هدف این است که با استفاده از نقاط قوت اثرات ناشی از یدهای موجود در محیط خارج را کاهش داد یا آنها را از بین برد.
هنگام اجرای استراتژی های WTحالت تدافعی باید به خودگرفت وهدف کم کردن نقاط ضعف و پرهیزازتهدیدها ناشی از محیط خارجی است. هنگامی که دارای نقاط ضعف بوده وتهدیدهای بسیار زیادی در محیط خارج وجود دارد، موضعی مخاطره آمیز به وجود آمده است.
درواقع درچنین حالتی برای بقای خود باید مبارزهکرد وکوشید برای حفظ بقا از حجم فعالیت ها کاست) استراتژی های کاهش یا واگذاری،ادغام، اعلان ورشکستگی یا سرانجام انحلال).ماتریسSWOT دارای9 خانه است، شکل ماتریس SWOTدر بالاآمده است. همانگونه که شکل نشان می دهد، چهار خانه دربردارنده عوامل اصلی فرصت ها، تهدیدها ونقاط ضعف و قوت هستند، چهارخانه استراتژیهارا نشان می دهند ویک خانه سفید یا خالی است (خانه بالا، دست راست). چهار خانه ای که نشان دهنده استراتژی ها هستند دارای عنوان هایWT،ST،WO،SO هستند و پس از تکمیل شدن چهار خانه ای که دارای عامل اصلی هستند (یعنی خانه های T ،O ،W ،S) این خانه ها به وجود می آیند. نمودار شماره یک ماتریس SWOT را نمایش می دهد.
برای ساختن یک ماتریس تهدیدها، فرصت ها، نقاط ضعف و نقاط قوت باید هشت مرحله را طی کرد:
تهیه فهرستی از فرصت های عمده ای که در محیط خارجی وجود دارد
تهیه فهرستی از تهدیدهای عمده موجود در محیط خارج
تهیه فهرستی از نقاط قوت داخلی
تهیه فهرستی از نقاط عمده ضعف داخلی
نقاط قوت داخلی و فرصت های خارجی را با هم مقایسه کرده و نتیجه را در خانه مربوط در گروه استراتژی های SO باید نوشت
نقاط ضعف داخلی را با فرصت های موجود در خارج سازمان مقایسه کرده و نتیجه را در گروه استراتژی های WO باید نوشت
نقاط قوت داخلی را با تهدیدهای خارجی مقایسه کرده و نتیجه را در گروه استراتژی های ST باید نوشت
نقاط ضعف داخلی را با تهدیدهای خارجی مقایسه کرده و نتیجه را در گروه استراتژی های WT باید نوشت.

روش تحقیق
مقاله حاضر بر اساس تجزیه و تحلیل صنعت لیزینگ کشور به منظور شناسایی استراتژی های رشد و بهبود وضعیت آناست. در این راستا از تکنیک SWOT در مورد صنعت لیزینگ کشور استفاده شده است. تکنیک SWOT فرآیندتجزیه و تحلیل سازمان ها و محیط شان بر اساس نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدها است که در آن تحلیل بیرونی برای شناسایی فرصت ها و تهدیدهای محیطی و تحلیل درونی برای آگاهی از نقاط قوت وضعف سازمان به کار می رود. (ویهریچ، 1982)برای تشکیل ماتریس نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدهای پیش روی صنعت لیزینگ از عوامل و متغیرهای حاصل از مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه با خبرگان و کارشناسان صنعت لیزینگ استفاده شده است وبا تشکیل تابلوی SWOT تلاش شدتا مهم ترین استراتژی ها را برای هر یک از خانه های SO، ST،WO، WT شناسایی شوند. همچنین برای اینکه بتوان ازنگاه سیستمی جهت اتخاذ استراتژی ها بهره گرفت از الگوی SWOT زیر نیز استفاده کرده است :
ماتریس SWOT صنعت لیزینگ قسمت های مختلف ماتریس نقاط قوت وضعف و فرصت ها وتهدیدهای محیطی به همراه استراتژی های شناسایی شده برای هر یک از خانه ها در ادامه ارائه شده است. استراتژی های مربوط به قسمت SO نقاط قوت، فرصت ها) همان طورکه گفته شد استراتژی های SO به آن استراتژی هایی گفته میشود که تلاش میشودبا استفاده از نقاط قوت از فرصت های خارجی بهره برداری کند. استراتژی های استخراج شده برای این قسمت در ادامه ارائه می شود:
تنوع بخشی به محصولات صنعت(S3 ،S4 ، S5 ، O1 O1, ،O3 ، O5 ، O6 ، O7 ، O10 ، W3)با توجه به وجود فرصت های متعدد در تقاضاهای مشتریان از جمله تقاضای بالا در لیزینگ مسکن ، لوازم منزل ، ماشین های سبک و سنگین و... و تنوع پایین سبد محصولات صنعت لیزینگ، برنامه ریزی به منظور تنوع بخشی به محصولات صنعت چه از نوع تنوع همگون (محصولات مرتبط با محصولات فعلی) و چه از نوع تنوع ناهمگون (محصولات نامرتبط با محصولات فعلی) ضروری به نظر می رسد. استراتژی های مربوط به قسمت ST (نقاط قوت، تهدیدها)استراتژی های ST به آن استراتژی ها اطلاق می شود که با استفاده از نقاط قوت اثرات ناشی از تهدیدهای موجوددر محیط خارج کاهش یابد یا آنها را از بین ببرد.

استراتژی مربوط به این قسمت در ادامه ارائه شده است:
تشکیل ائتلاف تبلیغاتی از سوی شرکت های فعال در صنعت به منظورگسترش ورواج فرهنگ لیزینگ درکشورT1 ،T2 ،S1 ،S2 نهادینه نشدن فرهنگ لیزینگ در کشور و نگرش منفی جامعه به صنعت لزوم برنامه ریزی از سوی شرکت های فعال در صنعت و متولیان صنعت به منظور تشکیل ائتلاف تبلیغاتی را می طلبد که در این راستا می توان تاکتیک های زیر را عملیاتی کرد:
رایزنی با قوه قضائیه و وزارت دادگستری به منظور استحکام قراردادها و S1 ،S2 ،T5 ، W4،000فقدان استحکام قراردادها ومشکلات اطاله دادرسی از مشکلاتی است که شرکت های فعال در صنعت به منظوروصول مطالبات خود با آن دست به گریبانند. دراین راستا رایزنی با مسوولان قوه قضائیه و وزارت دادگستری به منظور استحکام قراردادها توسط متولیان صنعت باید در دستور کار قرار گیرد.
استراتژیهای مربوط به قسمت WO نقاط ضعف، فرصت ها هدف از استراتژی هایWO این است که با بهره برداری ازفرصت های موجود در محیط خارج نقاط ضعف را رفع کرد.استراتژی های استخراج شده برای این قسمت در زیر ارائه شده است.
برگزاری دوره های آموزشی ویژه مدیران و متولیان صنعت وسمینارها وهمایش های علمی با همکاری سازمان ها و نهادهای ذیربط وتشکیل مرکز مطالعات و آموزش لیزینگ W1 ،W5 ،O9 ،S1 مطلوب نبودن تخصص وتجربه مرتبط سیاستگذاران، مدیران و کارکنان فعال در این صنعت لزوم برگزاری دوره های آموزشی با همکاری سازمان ها و نهادهای ذی ربط را به منظوررشد وبهبود وضعیت صنعت می طلبد.
استراتژی های مربوط به قسمت WT نقاط ضعف، تهدیدهااستراتژی هایWTبه آن استراتژی هایی اطلاق می شودکه هدف آنها کم کردن نقاط ضعف و پرهیز از تهدیدهای ناشی از محیط خارجی است.
رایزنی جهت ابلاغ واجرای آیین نامه قانون بازار غیر متشکل پولی دردولت W2 ،W6 ،W7 ،T4،T6 ،T8،S1 محدودیت های حاکم بر صنعت لیزینگ به دلیل فقدان قوانین و مقررات ناظر برآن مشکلات قانونی مختلفی را برای این صنعت به وجود آورده است که رایزنی متولیان این صنعت جهت تصویب آیین نامه قانون بازار غیر متشکل پولی با در نظر گرفتن صنعت لیزینگ در آن می تواند راهگشای این مشکلات باشد. تاسیس بانک لیزینگ به منظور حمایت مالی از شرکت های صنعتW2 ،T6 ، T8 ، S1 ، S3 تامین منابع مالی و سرمایه درگردش از مشکلات صنعت لیزینگ به شمار می رود که تاسیس بانکی با مشارکت شرکت های فعال و سایر نهادها به منظور جذب منابع مالی از داخل و خارج می تواند قسمتی از مشکلات تامین منابع مالی را برای شرکت های فعال در این صنعت حل کند.
برنامه ریزی به منظور مدیریت هزینه در شرکت های فعال در صنعت W8 ،T5یکی از نقاط ضعف شرکت های فعال در صنعت لیزینگ بالا بودن هزینه های عملیاتی و اداری آنها ست، در این راستا برنامه ریزی جهت کاهش هزینه ها از سوی شرکت های فعال جهت بقا در محیط رقابتی کنونی ضروری به نظر می رسد .فراهم آوردن مکانیسم هایی جهت اعتبارسنجی مشتریان در شرکت ها به منظور کاهش مطالبات مشکوک الوصول W4، T3 ، T4 ، T5 با توجه به بالابودن مطالبات مشکوک الوصول در بین شرکت های فعال و مشکلات اطاله دادرسی یکی از راهکارهای طراحی مکانیسمی جهت پیشگیری از سوخت شدن مطالبات یعنی اعتبارسنجی مشتریان است.
منابع در دفتر روزنامه موجود است.